Nieuwsbrief Augustus 2010

Geachte lezer,

Bij deze uw portie wetenswaardigheden voor deze maand.
Ook voor aan het zwembad of in de tuin!

Notariskantoor Moonen.

Hoge Raad 25 juni 2010: over rente over erfdelen

In veel testamenten van de laatste decennia zijn uit fiscaal oogpunt renteclausules opgenomen. Kort gezegd: Daardoor dragen de erfdelen van de eerst overleden ouder een volledig onbelaste rente zolang deze erfdelen nog niet zijn uitgekeerd.
Sedert 2003 is deze optie zelfs wettelijk verankerd middels een wettelijke rente.
Het is zelfs mogelijk, ook als er geen testament is om binnen een bepaalde termijn (8 tot 9 maanden na het overlijden) om als langstlevende ouder en kinderen een rente overeen te komen.
Hierbij kunnen zich vele situaties voordoen, temeer er ook in verschillende periodes diverse rente-clausules gangbaar waren.
Sedert 1 januari jl. is daaromtrent nieuwe wetgeving opgenomen in de Successiewet.
Zo is de rente alleen nog maar onbelast als deze maximaal 6% samengesteld bedraagt.
De Belastingdienst is kritisch en wil in bepaalde situaties rente-afspraken belasten.
In het geval waarin de Hoge Raad uitspraak deed was er sprake van een testament waarin expliciet was opgenomen dat er geen rente was verschuldigd.
De erfgenamen hadden binnen de daarvoor gestelde termijn toch een renteovereenkomst gesloten. Het testament liet daarvoor echter geen ruimte. Algemeen werd aangenomen dat dit wel nodig was middels een zogenaamde tenzijclausule (dus: geen rente tenzij partijen anders overeenkomen).
Desondanks besloot de Hoge Raad dat de in weerwil van het testament gemaakte rente-afspraak niet belast mag worden met schenkbelasting.
Een belangrijke uitspraak want er zijn nogal wat testamenten waar de noodzakelijk geachte tenzij-clausule niet in staat.
In het algemeen mag worden aangenomen dat men een van het testament afwijkende rente mag overeengekomen ongeacht de inhoud van het testament.

Uitsluitsel over overdracht ouders - kinderen

Per 1 januari jl. heeft het Ministerie van Financiën een Resolutie uit 1964 ingetrokken waardoor een woning die onder voorbehoud van een woonrecht door de ouders is overgedragen aan de kinderen, niet meer tegen de waarde ten tijde van de overdracht wordt betrokken in de erfenis doch tegen de waarde ten tijde van het overlijden.
Dit betekent dat het fiscale voordeel wat door de overdracht zou ontstaan, is opgeheven. Wij berichtten hierover eerder.
Het Ministerie heeft thans bij brief -onder opgave van argumenten-aangegeven hierop niet meer terug te willen komen.
Ook de overige aspecten van de toepassing van artikel 10 Successiewet blijven in deze ongewijzigd.
Dit betekent dat degenen die in een dergelijke situatie verkeren, thans moeten afwegen om tot actie over te gaan. Er zijn verschillende opties, waarbij de omstandigheden van het individuele geval de uitkomst bepalen wat het beste is.
Enkele mogelijke oplossingen: Verhuizen / verkopen, terugkopen van de kinderen, woonrecht omzetten in een huursituatie. Wel eerst berekenen hoe negatief de gevolgen zijn en hoe positief het voordeel van de mogelijke oplossing(en).
Het Ministerie heeft wel laten weten dat als het huis van de ouders aantoonbaar door / voor rekening van de kinderen is verbeterd, mag het effect van die verbetering voor de heffing van erfbelasting buiten beschouwing blijven doordat mag worden uitgegaan van de staat van de woning vóór de renovatie c.q. verbetering.

Omgevingsvergunning per 1 oktober 2010

Voor bouwen, kappen, slopen en het creëren van een inrit bestaat vanaf 1 oktober nog maar één soort vergunning, de omgevingsvergunning zoals vastgelegd in de Wabo, die, zoals nu bekend is geworden, vanaf 1 oktober 2010 van kracht wordt.
Er komt straks een omgevingsloket online (http://inr.omgevingsloket.nl) waarmee u de vergunning kunt aanvragen.
U kunt daar bijvoorbeeld de vergunningscheck invullen, waarmee u kunt controleren of u een vergunning nodig heeft.
Er zijn 2 procedures: de eenvoudige en de uitgebreide.
Regel wordt dat als u in geval van een eenvoudige procedure niet op tijd uitsluitsel krijgt, de vergunning automatisch is verleend.
Een totaaloverzicht van alle vergunningen die onder de omgevingsvergunning vallen, staat op http://omgevingsvergunning.vrom.nl.
De voordelen voor deze wijziging zijn aanzienlijk.

Creëer uw eigen goede doel

Nogal wat mensen willen middels hun testament één of meerdere goede doelen bevoordelen, meestal ook omdat deze geen erfbelasting hoeven te betalen. Over de voorwaarden waaraan zo´n goed doel moet voldoen schreven wij eerder.
Toch zijn er daarbij de nodige mensen, die moeite hebben om zomaar een goed doel te bevoordelen zonder invloed uit te kunnen oefenen op de (zinvolle) besteding.
Daarvoor bestaat een oplossing doordat men een eigen stichting kan creëren. Dit kan op 2 manieren.

• Men benoemt erfgenamen en/of een executeur onder de last om een stichting op te richten. De erfgenamen / executeur zijn dan gedwongen om na het overlijden van de testateur een stichting op te richten met een bepaalde doelstelling en met de nodige instructies. Men kan zelfs al het bestuur aanwijzen.
  Erfgenamen of executeur wenden zich tot een notaris om de oprichting te effectueren. 
• Men richt de stichting op in het testament. Dit betekent dat de oprichting is geschied onder de opschortende voorwaarde van overlijden. Dus dat bij het overlijden de stichting meteen van rechtswege ontstaat. Een notaris dient wel bij verklaring van erfrecht het ontstaan van de stichting te constateren en de inschrijving in het handelsregister te verzorgen.
  

De aldus ontstane stichting kan tot erfgenaam benoemd zijn (voor een deel van de erfenis bijvoorbeeld) doch kan ook een vooraf vastgesteld bedrag uit de erfenis verkrijgen.
In de praktijk komt het voor dat een algemeen bekend goed doel (bijvoorbeeld Stichting het Limburgs Landschap) bij testament wordt bevoordeeld maar dat tegelijk een (sub-)stichting wordt opgericht waarvan SLL bestuurder wordt. In het doel van de stichting kan men echter heel concreet aangeven waaraan het geld dient te worden besteed. Bijvoorbeeld: het verzorgen van excursies voor basisscholen in Limburg naar de belangrijkste natuurgebieden in Limburg).
Bestuurder van de stichting kan ook één of meer vertrouwenspersonen van vlees en bloed zijn.
Het verdient wel aanbeveling om vooraf bij de Belastingdienst te toetsen of de stichting aan de voorwaarden voor een ANBI (algemeen nut beogende instelling) gaat voldoen om de fiscale nul-status te krijgen.
De statuten van een bij testament opgerichte stichting kunnen niet zonder meer worden gewijzigd.
De erflater heeft het nu eenmaal zo gewild, dus het bestuur kan niet zomaar gaan draaien door bijvoorbeeld de doelstelling te veranderen.
De testamentaire stichting is een ideaal vehikel voor wie goed wil doen maar daarbij wel alle details zeer concreet zelf wil invullen.
Wie teveel bevoegdheden aan nabestaanden geeft kan echter wel stuiten op het wettelijk delegatieverbod.
U mag niet te ver gaan met het geven van bevoegdheden aan andere personen om na overlijden van de erflater alles naar eigen bevinden te mogen invullen.

Nu ook een dertig dagen-clausule in de wet

In testamenten maar ook in samenlevingscontracten is nogal eens een zogenaamde 30 dagen-clausule opgenomen. Kort gezegd: Men benoemt iemand tot erfgenaam maar dan wel onder de voorwaarde dat de erfgenaam de erflater tenminste dertig dagen overleeft. A benoemt B tot erfgenaam, doch B overlijdt binnen 30 dagen na A, in welk geval C erfgenaam is. Door het vroegtijdig overlijden van B is C rechtstreeks erfgenaam van A geworden. Dit is het gevolg van de uiterste wil van A.
C wordt belast voor de erfenis, die hij verkrijgt van A.
In de Successiewet is sinds 1 januari jl. een op het eerste oog vergelijkbare bepaling opgenomen maar met een heel ander gevolg.
Artikel 53 lid 4 bepaalt dat bij twee elkaar binnen 30 dagen opvolgende erfrechtelijke verkrijgingen (van hetzelfde vermogen) de eerste verkrijging onbelast is. Voorbeeld: A overlijdt en B is enig erfgenaam. B overlijdt echter binnen 30 dagen en C is diens enig erfgenaam. Door wetsbepaling betekent dat, dat alleen C erfbelasting betaalt en wel over hetgeen hij van B erft.
Deze situatie kan ontstaan zowel bij testament als door vererving volgens de wet.
Het fiscale gevolg kan heel verschillend zijn.
Voorbeeld: Stel A -B -C zijn grootvader, vader en zoon.
C betaalt (in de eerste situatie) over de erfenis van A in 2 schijven 18% of zelfs 36%.
C betaalt (in de tweede situatie) over de erfenis van B in 2 precies dezelfde schijven slechts 10% of 20%.
Dit betekent dat elke situatie voortaan exact en ook met een becijfering dient te worden bekeken.
In sommige situaties is wijziging van het testament aan te bevelen of in elk geval zorgvuldige redactie.
Door de testamentaire 30 dagen-clausule kan vermogen in twee porties worden gesplitst hetgeen twee vrijstellingen kan inhouden en enige frustatie van het schijventarief.
Voorbeeld: A en B hebben geen kinderen maar wel samen een neef C.
Zij hebben 1 miljoen euro aan vermogen. A en B hebben elkaar tot enig erfgenaam benoemd en allebei hebben C tot erfgenaam benoemd van de langstlevende.
A overlijdt eerst en B binnen 30 dagen daarna.
In de schakel A-B vererft € 500.000 en dit is door artikel 53 lid 4 vrij van erfbelasting.
B mocht als echtgenote echter toch al € 600.000 belastingvrij erven van A.
De schakel B-C is echter volledig belast, dat wil zeggen:
€ 2.000 belastingvrij, € 118.000 met 30% en € 880.000 tegen 40% oftewel € 387.400.
Bij een testamentaire 30 dagen-clausule erft C zowel van A als B € 500.000.
Ieder € 2.000 belastingvrij, € 118.000 met 30% en € 380.000 tegen 40%, dus in totaal € 374.800.
Trouwens wordt met een tweetrapsmaking hetzelfde fiscaal effect bereikt maar dan zonder 30 dagen-clausule.
Afhankelijk van diverse omstandigheden zoals verwantschap, omvang vermogen en wens van erflater is het van belang goed te berekenen wat in welk geval de fiscale gevolgen zijn, hetgeen dan bepalend kan zijn voor de juridische vormgeving van het testament.

Wijziging BV-recht in aantocht

De Eerste Kamer heeft op 6 juli jl. een wetsvoorstel aangenomen (Wet controle rechtspersonen oftewel Wcr) waardoor de controle op B.V.´s, ter voorkoming en bestrijding van misbruik, gaat wijzigen.
Hierdoor zal er voor de oprichting of statutenwijziging van een besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (maar ook voor fusie, splitsing of omzetting) geen verklaring van geen bezwaar vanwege het Ministerie van Justitie meer nodig zijn.
Onder de nieuwe wet zal een brede kring van rechtspersonen doorlopend worden gecontroleerd.
Ook bestuurders en hun familieleden en personen die op hetzelfde adres als de onderneming geregistreerd staan, worden aan controle onderworpen.
Justitie gaat gegevens bundelen en gevraagd en ongevraagd verstrekken aan instanties als AFM, DNB, Belastingdienst, OM en andere, ook buitenlandse, opsporingsdiensten.
Het doel is:

• het beperken van het benadelen van schuldeisers,
• het bestrijden van witwasconstructies; 
• het tegengaan van financiering van terrorisme; 
• het verhinderen van stromanconstructies.
  

De controle werkt in eerste instantie geautomatiseerd via risicoprofielen en -indicatoren. Dit laatste blijft vaag maar men moet denken aan factoren als branche, (combinatie van) activiteiten, eerder faillissement, fraude, ongebruikelijke transacties, justitieel verleden, bezit van bepaalde goederen of vergunningen, omvang van positie in registergoed, beleidsbepaling in meerdere vennootschappen, relatie met bepaalde andere personen.
Vervolgens worden handmatig fysieke dossiers aangelegd en indien nodig verspreid.
Ook buitenlandse vennootschappen, die in Nederland actief zijn, zullen worden gescreend.
Nu we stilaan een systeem van met elkaar communicerende basisregisters opbouwen is informatie te betrekken uit alle openbare en niet-openbare kernregisters zonder dat de Wet bescherming van persoonsgegevens (Wbp) van toepassing wordt geacht. Denk daarbij aan handelsregister, faillissementsregister, gemeentelijke basisadministratie, kadaster, maar ook aan interne justitiële registers.
Betrokkenen worden niet geïnformeerd over de screening of het ontstaan van een dossier doch hebben wel recht op inzage daarin en recht op correctie van de zich daarin bevindende gegevens.
Men verwacht dat de wetswijziging per 1 januari 2011 in werking zal treden.

Hoge Raad (9 juli 2010) over bedrijfsopvolgingsfaciliteit

In de Successiewet bestaat onder bepaalde voorwaarden een zeer ruime vrijstelling voor schenk-en erfbelasting voor bedrijfsopvolging. De Hoge Raad heeft bij recente uitspraak uitgemaakt dat deze regeling (artikel 35b) niet van toepassing is op B.V.´s met een bepaald karakter, te weten als haar doelstelling gericht is op het beheren van een pensioen of stamrecht.
Deze vennootschappen zijn gericht op voorzieningen voor bepaalde personen en niet voor bedrijfsopvolgers en worden niet beoordeeld als onderdeel uit te maken van een bedrijf voor de toepassing van gemeld artikel.
Dit betekent dat het onderbrengen van in een bedrijf opgebouwd vermogen met enig beleid moet gebeuren als het ooit nog eens door schenking of vererving zou kunnen overgaan naar een bedrijfsopvolger.

Economische crisis van invloed op FBI en FGR

Ons juridsche en fiscale stelsel kent diverse samenwerkingsvormen.
Naast de fiscale belegginsinstelling (FBI) bestaat ook het fonds voor gemene rekening (FGR).
Deze vormen, die niet altijd rechtspersoonlijkheid bezitten, zijn gericht op fiscaal voordeel en op risicobeperking.
Om als zodanig te kwalificeren en dus gemelde voordelen te behalen moet er aan bepaalde voorwaarden worden voldaan.
Door de economische crisis komen deze vormen onder druk te staan omdat zij niet meer aan alle voorwaarden voldoen en hun status kunnen verliezen.
De voorwaarden zijn vooral gericht op bepaalde cashflow, d.w.z. uitbetaling van winst aan deelnemers. Daardoor zou de samenwerking onvoldoende middelen overhouden om andere verplichtingen na te komen. Bovendien dreigt door de waardedaling van vastgoed niet meer te worden voldaan aan bepaalde eisen voor de verhouding eigen / vreemd vermogen, waardoor er verplicht moet worden afgelost op leningen en dus andere cashproblemen ontstaan.
Het Ministerie van Financiën heeft weliswaar in 2009 enkele tijdelijke versoepelingen afgevaardigd maar er is nog overleg om verdere maatregelen te nemen om tijdelijk statusverlies te voorkomen. Dit zou er anders toe leiden dat meer beleggingsvastgoed te koop komt te staan en marktprijzen verder onder druk staan.
Het kan onder de versoepelde fiscale omstandigheden net nu interessant zijn om een FBI of FGR op te starten vooral als dat kan met eigen vermogen.

Hof Den Haag (31 maart 2010) over winst door gebruik optie en belasting

Het Hof Den Haag heeft beslist dat wanneer men een optie op een vastgoed-object heeft voor een bepaalde prijs en vervolgens na het lichten van die optie meteen doorverkoopt met winst, dit niet zonder meer belast is met inkomstenbelasting.
De Belastingdienst moet aantonen dat het realiseren van de meeropbrengst het gevolg is van aanvullende werkzaamheden of kennis en relaties van de belastingplichtige zelf. Het enkel inschakelen van een makelaar, die een hogere opbrengst weet te realiseren, is zeker niet voldoende voor belastingheffing.

Rechtbank Arnhem (16 maart 2010) over beheer van vastgoed en OZB

De Rechtbank besloot dat een beheerder van vastgoed die op grond van overeenkomsten met eigenaren onroerend goed door derden liet bewonen ter voorkoming van kraken voor de onroerend zaak-belasting dient te worden aangemerkt als gebruiker.

Juridische webtip

Met de globalisering wordt het recht steeds internationaler. Enerzijds is van belang ook te weten hoe het recht in andere landen is, anderzijds zijn er speciale regels om te bepalen welk recht bepalend is indien er raakvlakken zijn met meerdere landen. Dit laatste stelsel van conflict-en verwijzingsregels heet internationaal recht en wij hebben u reeds bericht dat deze regels in Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek verzameld zullen worden.
Om ook goed te kunnen weten hoe het recht in het buitenland is en hoe zaken daar juridisch zijn geregeld is er nu één totale Europese website gebouwd voor al uw juridische vragen. Dit Europese juridische loket in 22 talen bevat informatie over alle 27 EU-landen en is bedoeld voor burgers, bedrijven, rechters, notarissen en advocaten uit de Europese Unie. Bij opening bevatte de site, die beheerd wordt door de Europese Commissie, meer dan 16.000 pagina´s en dit zal verder worden uitgebreid. Een absolute aanrader voor in uw FAVORIETEN.
Het adres is: https://e-justice.europa.eu/home.do?lang=nl&action=home

DAT WAS HET VOOR DEZE KEER.